Tuż przed nowym rokiem radni powiatowi zebrali się na kolejnej sesji, na której do podjęcia mieli przed wszystkim uchwałę budżetową na 2016 r., lecz poza nią jeszcze szereg innych.
Sesja odbyła się 29 grudnia 2015 r. Po przyjęciu protokołów z poprzednich sesji, przystąpiono do głosowania nad uchwałami. Wiele z nich miało charakter techniczny lub „czyszczący”. Te drugie były związane z zamknięciem roku 2015.
Uchwały na koniec roku
Przyjęto następujące uchwały:
– w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w 2015 roku – całość środków z PFRON dla powiatu sulęcińskiego wyniosła 1 131 384,00 zł, z czego na rehabilitację zawodową (przyznanie jednorazowo środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej dla osoby niepełnosprawnej, zwrot kosztów wyposażenia stanowiska pracy) przeznaczono 70 000,00 zł, a na rehabilitację społeczną (np. dofinansowanie działania warsztatów terapii zajęciowej, zaopatrzenie w sprzęt rehabilitacyjny) – 1 061 384,00 zł. Zmiana w stosunku do poprzedniej uchwały dotyczyła kwoty 1 164,49 zł, przeniesionej z likwidacji barier architektonicznych do zadania dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny;
– w sprawie dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli szkół i placówek oświatowych prowadzonych przez Powiat Sulęciński na rok 2016 – na ten cel przeznaczy się łącznie 56 853,60 zł, z czego większość planowana jest dla pedagogów zatrudnionych w Zespole Szkół Licealnych i Zawodowych oraz Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym;
– w sprawie nadania statutu podmiotowi leczniczemu: Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Sulęcinie – nowa uchwała zastąpiła poprzedni statut nadany uchwałą nr XXX/178/13;
– w sprawie ustalenia rozkładu godzin pracy aptek ogólnodostępnych na terenie Powiatu Sulęcińskiego w 2016 r. – rozkład jest dostępny na BIP powiatu – http://bip.powiatsulecinski.pl/system/obj/5011_RP_17_86_15.pdf;
– w sprawie wystąpienia Powiatu ze stowarzyszenia pod nazwą Lokalna Grupa Rybacka „Wodny Świat” – przyczyną wystąpienia powiatu sulęcińskiego z tego stowarzyszenia jest nowy okres rozliczeniowy programów pomocowych Unii Europejskiej. W nowym, stowarzyszenia typu „Wodny Świat” nie pozwalają na uzyskanie dofinansowania, o jakie może starć się nasz powiat. Analogiczną uchwałę podjęła Rada Miejska;
– w sprawie zabezpieczenia środków w budżecie powiatu w latach 2017 – 2018 na realizację zadania inwestycyjnego o nazwie „Przebudowa dróg powiatowych nr 1247F Grabów – Walewice – A2 i nr 1259F St. kol. Drzewce – Koryta” – uchwała jest realizacją porozumienia z burmistrzem Torzymia Ryszardem Stanulewiczem a władzami powiatu. Drogi obecnie znajdują się w fatalnym stanie, jednak budżet na 2016 r. nie pozwala na rozpoczęcie inwestycji wcześniej. Powiat ma starać się o dofinansowanie inwestycji z Program Rozwoju Obszarów Wiejskich. Burmistrz Stanulewicz, obecny na sesji, podziękował radnym za wyrażenie zgody na powyższą inwestycję;
– w sprawie zmiany w budżecie powiatu na rok 2015 – na koniec grudnia 2015 dochody budżetu wyniosły 38 125 806,56 zł (w tym dochody bieżące 35 308 255,47 zł) a wydatki 38 764 236,59 zł (bieżące 34 038 656,27 zł). Zgodnie z ustawą rozliczenie budżetu musi być dokonane na koniec I kwartału roku kolejnego, wartości te mogę jeszcze ulec zmianie po korektach jednak już widać, że powiat będzie mieć deficyt budżetowy (obecnie 638 430,00 zł). Uchwała, o której mowa dotyczyła zmiany o łączną kwotę 211 023,68 zł. Dochody wzrosły przede wszystkim z powodu odpłatności mieszkańców za pobyt w DPS Tursk (98 700,00 zł), sprzedaż mamy numerycznej pełnej przez Wydział Geodezji, Kartografii i Katastru (39 tys. zł), dochodu z opłaty komunikacyjnej (20 tys. zł). Wydatkowano te środki przed wszystkim na: zakup energii do DPS Tursk (84 tys. zł), na zapłatę za pobyt dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej (72 160,00 zł – koszty postępowania sądowego w ramach tej kwoty wskazują na przegrany proces lub zawarcie ugody w tej sprawie przez powiat). W ramach uchwały dokonano ponadto szeregu przeksięgowań dotyczących głównie wynagrodzeń osobowych;
– w sprawie oceny stanu zabezpieczenia przeciwpowodziowego i bezpieczeństwa przeciwpożarowego powiatu sulęcińskiego w 2015 r. – Rada mocą uchwały oceniła stan bezpieczeństwa przeciwpożarowego i zabezpieczenia przeciwpowodziowego jako pozytywny. Podjęcie tej uchwały jest skutkiem sytuacji z listopada 2015 r, kiedy Rada nie mogła porozumieć się w jakiej formie należy dokonać tej oceny. Przyjęcie uchwały kończy sprawę;
– przyjęto ponadto plany pracy Rady Powiatu, jej komisji stałych oraz planu kontroli Komisji Rewizyjnej Rady Powiatu Sulęcińskiego w roku 2016;
– ostatnią przyjętą uchwałą w tym punkcie była uchwała w sprawie wydatków, które nie wygasają z upływem roku budżetowego 2015 – chodziło o jedno zadanie – wykonanie dokumentacji projektowej dot. SOSW w Sulęcinie w kwocie 113 160,00 zł, a wydatek ten ma być zrealizowany do końca czerwca 2016 r. na poprzednich sesjach i również na tej radny Stanisław Kubiak podnosił, że wydatek ten jest w tym momencie zbędny. Podał, że będąc starostą, sam wnioskował o remont SOSW, jednak wówczas było znacznie więcej podopiecznych Ośrodka niż obecnie. Starosta Patryk Lewicki odpowiedział, że jest potrzeba zwiększenia oferty Ośrodka, stworzenie internatu, a także przedszkola dla dzieci autystycznych, dzięki którym podopiecznych SOSW może być więcej, a poza tym stara się o dofinansowanie z Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na ten cel. Konkurs na opracowanie dokumentacji jest ogłoszony do 15 lutego 2016 i dlatego wydatek musi być przedłużony do połowy roku.
Budżet 2016
Po krótkiej przerwie Rada rozpoczęła procedowanie nad przyjęciem budżetu na rok 2016.
Starosta Lewicki rozpoczął od krótkiego scharakteryzowania projektu budżetu, który spełnia wymogi programu naprawczego, otrzymał pozytywną opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej i komisji stałych. Budżet ma mieć nadwyżkę przeznaczoną na obsługę zadłużenia. Nie jest rozwojowy – to znaczy, że mniej jest środków przeznaczonych na remonty dróg, inwestycje i zakłada zmniejszenie zatrudnienia. Przewiduje się inwestycje w ochronę środowiska i budowę chodnika w Chartowie, o który zabiegał radny Krzysztof Skrzypnik.
Szczegółowo projekt uchwały oraz opinię RIO odczytała Skarbnik Powiatu Anna Kulczyńska. I tak, zakłada się dochody budżetu Powiatu Sulęcińskiego w wysokości 34 686 664,11 zł, z czego dochody bieżące mają wynieść 34 686 664,11 zł. Nie przewiduje się dochodów majątkowych, które to wliczają się do wskaźnika z art. 243 ustawy o finansach publicznych, a którego znów Powiat nie może przekroczyć. Wydatki budżetowe mają wynieść 33 646 664,11 zł, w tym wydatki bieżące 33 373 731,11 zł, a majątkowe 272 933,00 zł (całość przeznaczona na inwestycje i zakupy inwestycyjne).
Planowana nadwyżka budżetowa w wysokości 1 040 000,00 zł ma być przeznaczona na spłatę uprzednio zaciągniętych kredytów. 22 595 227,78 zł przeznaczone jest na wynagrodzenia i składki pracowników jednostek budżetowych, natomiast 7 519 791,34 zł na wydatki związane z ich zadaniami statutowymi. Na obsługę długu powiatu w roku 2016 planuje się kwotę 550 000,00 zł. Zakładane na wysokość 185 000,00 zł dochody związane z gromadzeniem środków z opłat i kar za korzystanie ze środowiska mają być w całości przeznaczone na finansowanie ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Rezerwa ogólna ma wynieść 302 767,00 zł, natomiast rezerwa celowa na zadania własne zarządzania kryzysowego 55 000,00 zł.
Zarząd Powiatu będzie upoważniony do zaciągania kredytów na pokrycie występującego w ciągu roku budżetowego deficytu budżetu do wysokości 2 000 000,00 zł i do tej kwoty Zarząd może zaciągać zobowiązania bez zgody Rady. Ponadto będzie miał możliwość bez chwały Rady:
– dokonywania zmian planu wydatków na uposażenia i wynagrodzenia ze stosunku pracy w ramach jednego działu;
– przeksięgowania środków w jednym dziale pomiędzy wydatkami bieżącymi a majątkowymi;
– dokonywanie zmian w planie wydatków majątkowych w tym samym dziale.
Największy udział w dochodach budżetu mają mieć wpływy z podatków PIT i CIT, subwencja ogólna z budżetu państwa oraz dochód z Domu Pomocy Społecznej w Tursku. Wydatki o najwyższych wartościach to przede wszystkim wydatki na pomoc społeczną (SOSW, DPS Tursk, PCPR i zadania realizowane przez inne podmioty),a w jej ramach wynagrodzenia i składki oraz wynagrodzenia osobowe w jednostkach oświatowych podległych Starostwu i w administracji publicznej. W uchwale budżetowej nie ma z nazw wymienionych planowanych inwestycji, co jednak może uzasadniać stosunkowo niewysoka kwota na nie przeznaczona. Największa wartość na inwestycje lub zakupy inwestycyjne to 170 tys. zł w dziale gospodarka komunalna i ochrona środowiska.
Opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej, Komisji Budżetu i Finansów oraz autopoprawki
Po przedstawienie projektu uchwały Skarbnik odczytała opinię RIO na jego temat. Izba wydała opinię pozytywną z zastrzeżeniem, które dotyczyło niespełnienia przez powiat wskaźnika z art. 243 ustawy o finansach publicznych. Jednak przyjęcie programu naprawczego na lata 2016-2017 pozawala na zaaprobowanie takiego kształtu budżetu. Przy okazji Skarbnik odczytała również opinię RIO na temat Wieloletniej Prognozy Finansowej Powiatu Sulęcińskiego, która również była pozytywna z zastrzeżeniem, że nie jest spełniony wskaźnik w latach 2016 i 2017, natomiast w 2018 r. wskaźnik jest na granicy – do przekroczenia go brakuje jedynie 0,01 %. Izba zaleciła monitorowanie sytuacji na bieżąco.
Radna Bożena Dudarz, przewodnicząca Komisji Budżetu i Finansów, odczytała następnie opinię Komisji o uchwale budżetowej i WPF. Obie zostały zaaprobowane, choć niewielką różnicą głosów (budżet – 4 „za” do 3 „przeciw”; WPF – 4 „za”, 2 „przeciw”). Nikt z Zarządu Powiatu nie przedstawił na sesji stanowiska do uwag Komisji, znalazły się one w autopoprawkach do uchwały.
Autopoprawki Zarządu również przedstawiła Skarbnik Powiatu. Podziękowała radnemu S. Kubiakowi, który na komisji zgłosił, że w projekcie uchwały znajduje się nieaktualna podstawa prawna. Autopoprawki dotyczyły również uwag RIO, w tym głównie nowej klasyfikacji, którą niedawno przedstawiło Ministerstwo Finansów. Znalazły się również zmiany w wartościach dochodów i wydatków. (m.in. zwiększenie wydatków na dokształcanie nauczycieli).
Dyskusja
Kolejnym punktem była dyskusja nad projektem uchwały budżetowej. Oczywiście, tutaj nie zabrakło emocji. Radny S. Kubiak zaczął od tego, że nigdy dotąd nie miała miejsce sytuacja żeby radni nie otrzymali opinii RIO ani autopoprawek do dnia sesji budżetowej, jak to miało miejsce tym razem. Radny Michał Deptuch dopowiedział, że już wpłynęła opinia RIO dotycząca sytuacji budżetowej w 2015 r. i ponoć można było znaleźć inne rozwiązanie niż subrogacja. Oświadczył, że będzie głosował przeciw uchwale budżetowej. Starosta Lewicki stwierdził, że jest zdumiony tym faktem, gdyż jako wicestarosta M. Deptuch brał udział w pracach nad budżetem i wtedy nie zgłaszał obiekcji.
W odpowiedzi radny zasugerował, że budżetem zajmowano się najczęściej podczas jego nieobecności i dodał, że był niewygodny i dlatego się go pozbyto. Nowy wicestarosta Adam Basiński odpowiedział, że kontrola RIO, o której mówił M. Deptuch dotyczyła roku 2014, nie 2015. Dodał, że wcześniej nie był zwolennikiem subrogacji, lecz obecnie uważa, że to najrozsądniejsze rozwiązanie. Podsumował to Franciszek Jamniuk, który użył starej maksymy, że punkt widzenia zależy od punktu siedzenia, natomiast on sam uważa budżet na rok 2016 za realny. W podobnym tonie wcześniej wypowiedział się Andrzej Żelechowski, a mianowicie, że budżet będzie trudny, jednak winy za to nie ponosi obecny Zarząd. Stanisław Kubiak skupił się na wartościach budżetowych. Jego zdaniem pozostały w budżecie z roku 2015 kwoty rzędu 2 milionów złotych (planowany wykup obligacji za 500 tys. zł, środki pozostawione w rezerwach, środki na ochronę środowiska), bo tych kwot nie ma w żadnej z uchwał zmieniających budżet 2015. Z jego obliczeń wynikać ma, że w 2016 r. łącznie może być ukryte w budżecie 3,5 miliona złotych, które Zarząd chce wydać bez informowania Rady. S. Kubiak uważa w takim wypadku, że Powiat nie był wcale zmuszony do zastosowania subrogacji, a mimo tego dążył do niej, co zdaniem radnego, nosi znamiona niegospodarności. Skarbnik A. Kulczyńska zdążyła odpowiedzieć, że faktycznie część środków na ochronę środowiska nie została wykorzystana, i również nie wykupiono obligacji wszystkich planowanych obligacji.
Głosowanie
Ostatecznie po przyjęciu wniosku o zakończenie dyskusji, Rada przystąpiła do głosowania nad projektem uchwały budżetowej. Został przyjęty raczej bez problemu. 11 radnych było za przyjęciem uchwały, 3 głosowało przeciw, jeden się wstrzymał. Obecni byli wszyscy radni.
Wieloletnia Prognoza Finansowa
Szybko przystąpiono do kolejnego punktu, którym miało być przyjęcie Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2016-2024. Wcześniej wspomniałem o zagrożeniu związanym z przekroczeniem wskaźnika spłat zobowiązań w roku 2018. Poza tym zakłada się stopniowy wzrost dochodów budżetowych w kolejnych latach, nie zakłada się żadnych dochodów majątkowych. Wydatki mają również rosnąć, jednak w każdym kolejnym roku przewidziana jest nadwyżka budżetowa. W całości ma być przeznaczona na spłatę zadłużenia. Wydatki majątkowe mają być najwyższe w latach 2017 i 2018, a następnie maleć do zera. Wydatki na wynagrodzenia niemalże mają stać w miejscu, dopiero po najgorszych latach mają stopniowo, acz nieznacznie rosnąć. Głosowanie nad WPF przebiegło bez szerszej dyskusji. Za uchwałą głosowało 10 radnych, 3 było przeciw, 2 wstrzymało się od głosu.
Sprawozdania komisji stałych za 2015 r. i informacja z działalności Zarządu
Radny Sławomir Słonik, a następnie wicestarosta Basiński złożyli wnioski, które przyjęto w głosowaniu, aby ograniczyć się do samych pytań dotyczących sprawozdań z prac komisji stałych Rady w 2015 r. i informacji z prac Zarządu Powiatu w okresie pomiędzy sesjami. Stosowne materiały radni otrzymali przed sesją. Zarząd m.in. podjął uchwały w sprawie konkursów na stanowiska zastępcy dyrektora ds. lecznictwa w SPZOZ w Sulęcinie i dyrektora DPS w Tursku oraz nie wyraził zgody na umorzenie odsetek PWSZ w Gorzowie (dot. pałacu w Rogach, o co wcześniej interpelował obecny wicestarosta A. Basiński).
Interpelacje, wnioski, pytania, informacje
Wyjątkowo na XVII sesji ten punkt obrad był bardzo krótki. Przewodniczący Rady Tadeusz Dąbroś poinformował jedynie, że wpłynęła skarga na starostę sulęcińskiego złożona przez Michała Deptucha, którą przekazał do Komisji Rewizyjnej. Skarga dotyczyła nieotrzymania przez poprzedniego wicestarostę nagrody jubileuszowej za 45 lat pracy oraz odprawy emerytalnej do dnia złożenia skargi. 
Przewodniczący poinformował również, że radni otrzymali przed sesją wnioskowane zestawienie kosztów utrzymanie budynku I Liceum Ogólnokształcącego wraz z halą sportową. Stanisław Kubiak poinformował, że wystąpienie pokontrolne RIO znajduje się już na BIP Izby i zapytał jakie konsekwencje będą wyciągnięte z powodu przedstawionych w wystąpieniu nieprawidłowości. Zarząd Powiatu zobowiązał się do udzielenia odpowiedzi na piśmie. Mimo zwykle odmiennej opinii niż władz powiatu, złożył życzenia noworoczne wszystkim obecnym. Następnie życzenia Radzie, Zarządowi, naczelnikom i kierownikom wydziałów Starostwa i zgromadzonym złożył starosta Patryk Lewicki, dodając że działa dla dobra Powiatu. Na końcu sesję podsumował Przewodniczący Tadeusz Dąbroś i przyłączył się do składania życzeń noworocznych.
Pomimo znacznych różnic w poglądach na kształt finansów i innych aspektów Powiatu Sulęcińskiego, miło było patrzeć, że radni, członkowie Zarządu potrafią okazać sobie pewną życzliwość. Nie ulega jednak wątpliwości, że ma ona miejsce tylko podczas specjalnych okazji. Najlepszym dowodem jest niedawny wniosek grupy radnych o odwołanie starosty Lewickiego. Cóż, polityka jest polityką, nawet na szczeblu lokalnym. Z tym należy się pogodzić i, moim zdaniem, nawet cieszyć się, że występuje różnica zdań, bo dyskusja może prowadzić do lepszych efektów niż jednomyślność.
Co do kwestii stricte merytorycznych. Mamy uchwalony budżet na rok bieżący. Miejmy nadzieję, że realny i przemyślany, bo z treści taki się wydaje. Moje największe zastrzeżenia budzi brak jakichkolwiek dochodów majątkowych. Wydaje mi się, że jest to mało prawdopodobne, wynikało by z tego, że powiat nie planuje w tym roku sprzedaży żadnej nieruchomości. Sądzę jednak, że brak tych dochodów jest zabiegiem, który ma mieć korzystny wpływ na wskaźnik spłat zobowiązań i może być modyfikowany w ciągu roku. Trudno też ocenić czy rację ma S. Kubiak, mówiąc o ukrytych w budżecie środkach. Obecnie pozostaje czekać na dalszy bieg wydarzeń, w tym na głosowanie nad odwołaniem starosty. Najbliższa sesja już 26 stycznia, a na niej już będą głosowane uchwały nad zmianami w budżecie na 2016 r. i WPF.
Grzegorz Tyliszczak