7 sierpnia 2015 r. jest datą, która zaznaczy się w historii Powiatu Sulęcińskiego na co najmniej kilkanaście lat. Tego dnia odbyła się sesja Rady Powiatu, która przyniosła ze sobą uchwałę pozwalającą na odsprzedaż długu powiatu podmiotowi trzeciemu. Jak zapewne większość z Państwa wie, sytuacja finansowa naszego powiatu jest, delikatnie mówiąc, nieciekawa. Obecne zadłużenie wynosi ok. 16 860 000zł.
Dług powiatu sulęcińskiego składa się z 3 części:
– kredyt inwestycyjny zawarty końcem 2007 r. z Bankiem Gospodarstwa Krajowego na kwotę 8 200 000,00 zł. Termin spłaty przypada w grudniu 2020 r. Do spłacenia pozostało 4 410 000 zł;
– kredyt długoterminowy zawarty z Bankiem Ochrony Środowiska w listopadzie 2011 r. opiewający na kwotę 5 milionów zł, który ma zostać spłacony do końca 2024 r. Kwota do spłaty wynosi 4 150 000 zł;
– umowa na emisję obligacji komunalnych zawarta z Bankiem DNB NORD Polska s.a. z września 2009 r. Wartość wyemitowanych obligacji to 10 milionów zł. Umowa obowiązuje do 31.12.2024 r. Do spłaty pozostało 8 300 000 zł.
Powyższe wartości nie są jednak problemem największym. Główną przyczyną tak nagłego pogorszenia się sytuacji finansowej Powiatu Sulęcińskiego są zmiany w prawie, które nastąpiły w 2014 r. W Ustawie o Finansach Publicznych (UFP) zmianie uległ art. 243. Obecny na sesji przedstawiciel firmy Aesco Group sp. z o.o. podał, że przed zmianami obsługa zadłużenia (kwota z tytułu spłat kredytów i pożyczek plus odsetki) mogła stanowić 15% dochodów jednostki samorządu terytorialnego (dalej JST). Obecnie o dozwolonej wartości obsługi zadłużenia decyduje tzw. indywidualny wskaźnik spłaty zadłużenia, który realnie wynosi ok. 5% dochodów danej JST. Powiat Sulęciński nie spełni tego wskaźnika w latach 2016 i 2017. Nie jest to problem jedynie naszego powiatu, choć trzeba przyznać, że cudze problemy są dla nas mało pocieszające.
Powiat musi wdrożyć program naprawczy
Regionalna Izba Obrachunkowa (RIO) zobowiązała Powiat Sulęciński do wprowadzenia programu postępowania naprawczego. W okresie realizacji postępowania naprawczego jednostka samorządu terytorialnego nie może:
– podejmować nowych inwestycji finansowanych kredytem, pożyczką lub emisją papierów wartościowych
– nie może też ponosić wydatków na promocję jednostki,
– nie może tworzyć funduszu sołeckiego.
Taki program naprawczy nasz powiat ma przedstawić RIO jeszcze w sierpniu. W przypadku, gdy ten program nie powstanie lub nie uzyska pozytywnej opinii, budżet zostanie ustalony przez RIO.
Starosta sulęciński Pan Patryk Lewicki oraz Skarbnik Powiaty Pani Anna Kulczyńska, również obecna na sesji podali informację, że powiat nie może w tej sytuacji zaciągnąć kredytu konsolidacyjnego, który wydaje się najbardziej optymalnym rozwiązaniem.
Subrogacja jedynym wyjściem zdaniem Zarządu Powiatu Sulęcińskiego
Zdaniem Zarządu Powiatu rozwiązaniem może być tzw. subrogacja (inaczej cesja ustawowa) – instytucja prawa cywilnego, regulowana art. 518 kodeksu cywilnego. Od czasów zmiany w UFP instytucja jest coraz częściej stosowana przez JST. Polega na spłaceniu przez podmiot trzeci wierzytelności dłużnika w części lub całości. Wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela może nastąpić tylko do wartości dokonanej zapłaty. Mówiąc bardzo prosto i ogólnikowo, ktoś spłaca długi powiatu i zostaje naszym jedynym wierzycielem. Do tego może nam wydłużyć terminy spłat. Jednak szczegóły projektu uchwały zaniepokoiły część radnych.
Projekt w najważniejszych punktach zakładał:
– wyrażenie zgody przez Radę na sfinansowanie zobowiązań Powiatu Sulęcińskiego przez przejęcie długu w łącznej kwocie 16 860 000 zł (w trakcie sesji Starosta Lewicki zgłosił autokorektę zmieniającą wyrażenie „w łącznej kwocie” na „do łącznej kwoty”);
– przejęcie długu nastąpi na podstawie umowy na zasadzie art. 518 kodeksu cywilnego (czyli subrogacji) z osobą trzecią wybraną w trybie ustawy Prawo Zamówień Publicznych;
– zastrzeżenie wydłużenia okresu spłaty przyjętych zobowiązań na okres nie krótszy niż 15 lat od daty ich przyjęcia;
– zabezpieczeniem prawidłowej realizacji umowy w sprawie przejęcia i spłaty zadłużenia przez Powiat Sulęciński będzie weksel in blanco z deklaracją wekslową.
Po tym przydługim wstępie, który uznaję za niezbędny, żeby Czytelnik miał ogląd w sytuacji finansowej powiatu, przejdę do krótkiej, nie do końca szczegółowej i chronologicznej, relacji z przebiegu XII Sesji Rady Powiatu.
Obrady otworzył Przewodniczący Rady Pan Tadeusz Dąbroś. Pani Skarbik Powiatu Anna Kulczyńska odczytała projekt uchwały, po czym przystąpiono do dyskusji nad projektem. Pan radny Stanisław Kubiak przedstawił swoje wyliczenia, z których wynika, że wszystkie trzy wierzytelności powiatu mają bardzo korzystne oprocentowanie i na chwilę obecną nie uzyskamy nigdzie lepszych warunków. Ponadto sytuacja tegorocznego budżetu nie jest jeszcze najgorsza, bo planowana kwota spłaty wynosi 500 tys. zł plus odsetki. Jego zdaniem najpierw powinien być wdrożony program naprawczy i oszczędności, dopiero później trzeba rozważyć kolejne opcje.
Skarbnik Powiatu zgodziła się, że warunki spłat są korzystne, jednak długoterminowo powiat nie poradzi sobie ze spłatą zadłużenia i konieczne jest wydłużenie terminu spłat, na które nie chcą zgodzić się banki-wierzyciele. Starosta, Pan Patryk Lewicki dodał, że na ostatnim spotkaniu RIO w Zielonej Górze zaakceptowano działania na zadłużeniu powiatu przed wdrożeniem programu naprawczego.
Niektórzy radni wyrazili zaniepokojenie, czy osobą trzecią – wykupującą zadłużenie Powiatu może okazać się jakiś parabank. Pan radny Adam Basiński wniósł zapytanie do Pani Skarbnik, aby przedstawiła symulację obsługi zadłużenia wykonaną przez Starostwo Powiatowe. Powiedział, że nie jest przeciwny z góry projektowi subrogacji, ale Rada powinna znać bieżącą sytuację i ewentualne alternatywne rozwiązania. Po uzyskaniu odpowiedzi, że na sesję taka analiza nie jest przygotowana, radny wystąpił z wnioskiem formalnym o przerwanie sesji i kontynuowanie jej w terminie, kiedy Starostwo będzie gotowe przedstawić stosowne analizy.
Jeszcze przed głosowaniem wniosku radnego Basińskiego zezwolono przedstawicielowi Aesco Group przedstawić swoje rozwiązanie. Przedstawiciel zaprezentował wstępną analizę możliwości spłaty długów przez Powiat Sulęciński oraz przede wszystkim to, że w 3 kolejnych latach nie będzie spełniać wskaźnika z art. 243 UFP. Stwierdził on, że dzięki subrogacji, oszczędności na obsłudze długu mogą osiągnąć poziom nawet 4,8 miliona zł, które można przeznaczyć na inwestycje, pomimo wdrażania programu naprawczego. Są to jednak wartości wstępnie wyliczone. Aesco Group nie może wykupywać zadłużenia powiatu, mogą to uczynić jedynie banki. Zadaniem firmy miałoby być wykonanie stosownych prognoz, reprezentowanie Powiatu przed bankami i doradztwo.
Z obliczeń podanych przez Pana Kubiaka, opracowanych na podstawie wstępnych danych przedstawionych przez Aesco, wynika, że do końca okresu spłaty zadłużenia w ramach subrogacji, czyli do roku 2030, suma samych odsetek wyniesie ponad 9 milionów złotych.
Po prezentacji wygłoszonej przez przedstawiciela Aesco Group, odbyła się krótka przerwa, po czym przystąpiono do głosowania nad wnioskiem formalnym Pana Basińskiego o przerwanie sesji. Wniosek odrzucono większością głosów. Przewodniczący Rady Pan Tadeusz Dąbroś zarządził głosowanie nad uchwałą. Jeszcze przed głosowaniem wyraził ubolewanie, że pomimo jego deklarowanej chęci wyjazdu do RIO, nie został on poinformowany przez Starostwo o wyjeździe i nie mógł przedstawić Radzie opinii wyrażonych przez RIO. W głosowaniu nad uchwałą ośmiu radnych opowiedziało się za jej uchwaleniem, cztery osoby były przeciw, jedna wstrzymała się od głosu. Uchwała weszła w życie.
Kluczowa uchwała dla powiatu na najbliższe lata
Dlaczego uznaję XII Sesję Rady Powiatu i przyjętą uchwałę za tak istotną? Po pierwsze, czynności podjęte przez Starostę na mocy tej uchwały będą miały olbrzymi wpływ na sytuację finansową Powiatu Sulęcińskiego przez najbliższe kilkanaście lat. Po drugie, nie wiemy w tym momencie jak będzie wyglądać zadłużenie gminy po zastosowaniu procedury subrogacji, a tym bardziej jak będzie wyglądało w dalszej przyszłości. Nie mamy żadnych szczegółowych prognoz. Takie dopiero mają powstać. Jednakże Rada Powiatu już teraz, bez szerszej analizy, wyraziła zgodę na zastosowanie konkretnego rozwiązania, powierzając jego realizację Zarządowi Powiatu. Przez to ograniczyła swoją kontrolę nad przebiegiem procesu przejęcia zadłużenia. Większość radnych głosujących za projektem uchwały okazało wielkie zaufanie Zarządowi Powiatu. Dla Powiatu i nas, jego mieszkańców, lepiej będzie jeśli Zarząd spełni nadzieje radnych.
Grzegorz Tyliszczak