Problem występowania i zażywania dopalaczy jest wciąż aktualny. Nie bacząc na liczne apele Policji i kampanie społeczne, w większości młodzi ludzie, nadal – świadomie, bądź nieświadomie – sięgają po te substancje odurzające.
Pomimo, że z informacji, które udało nam się pozyskać ze Szpitala Powiatowego im. Henryka Jordana w Sulęcinie, wynika, że problem ten występuje w naszym mieście oficjalnie „raz na rok”, postanowiliśmy zagłębić się w temat tzw. dopalaczy. Z prostego powodu – to, że lokalne placówki nie otrzymują oficjalnych zgłoszeń na temat zażywania i skutków przyjmowania tych substancji, wcale nie oznacza, że takie procedery nie mają miejsca. Warto uświadomić sobie, jak groźne są dopalacze, jakie skutki niesie aplikowanie ich do swojego organizmu.
Czym właściwie są dopalacze?
Dopalacze to preparaty zawierające substancje psychoaktywne, zagrażające życiu i zdrowiu. Mimo, że w Polsce ich produkcja, sprzedaż i reklamowanie jest zabronione, producenci i dystrybutorzy tych szkodliwych specyfików różnymi sposobami starają się obejść obowiązujące w tym zakresie przepisy, czego efektem jest, że zakazane substancje oferują w nielegalnej sprzedaży jako produkty kolekcjonerskie tudzież kadzidła.
Skład chemiczny dopalaczy jest bardzo często modyfikowany, jednak ich formy pozostają bez zmian. Dopalacze przybierają postać tabletek, bądź mieszanek do palenia. Nie zmienia się także fakt, że substancje te ciągle okazują się śmiertelne dla organizmu. Okazuje się, że dopalacza są znacznie bardziej toksyczne od „zwykłych” narkotyków. Warto także nadmienić, że nie ma antidotum, które pomogłoby osobie zatrutej dopalaczami. Pacjent, który trafi do szpitala jest poddawany jedynie leczeniu objawowemu, gdyż nie ma substancji, która poprawiłaby jego stan zdrowia natychmiast.
Kto sięga po dopalacze i jakie objawy towarzyszą po ich zażyciu?
Oczywiście najbardziej zagrożona jest młodzież, u której to po zażyciu tych substancji najczęściej dochodzi do trwałych zmian funkcji ośrodkowego układu nerwowego. Przeprowadzone badania wykazały, iż po przyjęciu dopalaczy dwukrotnie wzrasta zagrożenie wystąpienia psychozy schizofrenicznej.
Przykładowo, niegdyś popularny dopalacz „Mocarz” zbierał żniwa wśród nastolatków w całym kraju ma postać zielonego suszu roślinnego i jest przeznaczony do palenia, na przykład w charakterystycznej szklanej lufce. Po przeprowadzeniu specjalistycznych badań wykryto w nim syntetyczne kanabinoidy, po których występują efekty zbliżone do tych, jakie wywołuje haszysz czy marihuana – tyle, że nawet kilkaset razy silniejsze. Pozostałymi efektem ich zażycia są np. halucynacje, urojenia, depresja, zmiana nastroju i samopoczucia, błogostan, euforia czy apatia. W organizmie natychmiast następuje przekrwienie gałek ocznych, wzrost ciśnienia krwi, zaburzenia koordynacji ruchowej, tachykardia, zawroty głowy, zaburzenia uwagi oraz wysuszenia śluzówek.
W jaki sposób dopalacze są zwalczane?
Aby ukrócić występowanie tego procederu, Policja współpracuje z Państwową Inspekcją Sanitarną. Każda informacja dotycząca dopalaczy, którą otrzyma Policja jest weryfikowana, a następnie wnikliwie sprawdzana. Miejsca, w których może dochodzić do handlowania nielegalnymi dopalaczami są stale kontrolowane przez policyjne patrole. Funkcjonariusze przeczesują także Internet.
Policja apeluje, aby zwracać uwagę na zachowanie naszych najbliższych, szczególnie tych w wieku szkolnym. Ważna jest także obserwacja środowiska, w jakim przebywają związane z nami młode osoby, ponieważ wystarczy jedna chwila, aby doszło do tragedii. Przewrotnie – wystarczy tylko jedna decyzja, by pomóc, uratować, czy najlepiej – zapobiec. Niezwykle ważne jest, aby uświadamiać młodym ludziom, że dopalacze to śmiertelna trucizna. Trucizna, której zażywnie może wiązać się z poważnym zagrożeniem zdrowia, a nawet śmiercią. Należy także odpowiednio reagować, jeśli w naszym towarzystwie ktoś zamierza zażyć dopalacze. Nie warto bowiem ryzykować własnego życia.
Funkcjonariusze proszą, aby rodzice zwracali uwagę, czy wspomniane efekty zachowania po dopalaczach nie występują przypadkiem u ich pociech. Idąc dalej, susz roślinny znaleziony w ubraniach dziecka czy w różnych zakamarkach w mieszkaniu, może być sygnałem, że nasza latorośl zażywa jakieś narkotyki. W takiej sytuacji – aby zapobiec najgorszemu – konieczna jest właściwa i szybka reakcja.
Do kogo zgłosić się o pomoc?
Mieszkańcy naszego miasta powinni zgłosić się do Komendy Powiatowej Policji w Sulęcinie, która mieści się przy ul. Szpitalnej 4 lub do pobliskiego Szpitala Powiatowego im. dr Henryka Jordana. Ponadto, w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, czy ktoś z naszych bliskich ma problem z zależeniem od dopalaczy, a także w celu uzyskania większej ilości informacji na temat leczenia, bądź w przypadku przekazania informacji o miejscach, w których handluje się zakazanymi dopalaczami, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych przygotowało listę numerów telefonicznych, pod którymi można szukać uzyskać pomoc w tej kwestii.
800 060 800 – Bezpłatna, całodobowa infolinia Głównego Inspektora Sanitarnego. Pod tym numerem telefonu możemy uzyskać informacje na temat negatywnych skutków zażywania dopalaczy oraz o możliwościach leczenia.
116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży. Służy on młodzieży i dzieciom potrzebującym wsparcia, opieki i ochrony. Zapewnia dzwoniącym możliwość wyrażania trosk, rozmawiania o sprawach dla nich ważnych oraz kontaktu w trudnych sytuacjach. Linia jest dostępna codziennie w godzinach 12:00–20:00.
800 100 100 – Telefon dla rodziców i nauczycieli w sprawach bezpieczeństwa dzieci. To bezpłatna i anonimowa pomoc telefoniczna i on-line dla rodziców i nauczycieli, którzy potrzebują wsparcia i informacji w zakresie przeciwdziałania i pomocy dzieciom przeżywającym kłopoty i trudności wynikające z problemów i zachowań ryzykownych takich jak: agresja i przemoc w szkole, cyberprzemoc i zagrożenia związane z nowymi technologiami, wykorzystywanie seksualne, kontakt z substancjami psychoaktywnymi, uzależnienia, depresja, myśli samobójcze, zaburzenia odżywiania. Linia dostępna jest od poniedziałku do piątku w godzinach 12:00-18:00.
800 12 12 12 – Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Osoby poszukujące pomocy oraz informacji na temat dopalaczy mogą korzystać także z telefonu zaufania Rzecznika Praw Dziecka. Numer przeznaczony jest zarówno dla dzieci, jak i dorosłych, którzy chcą zgłosić problemy dzieci. Telefon jest czynny od poniedziałku do piątku w godzinach od 8.15 do 20.00.
Maciej Zacharczuk