Nie musisz być seniorem, żeby paść ofiarą oszusta. Coraz częściej przestępcy celują w osoby aktywne zawodowo, rodziców, użytkowników social mediów i… właśnie takich jak Ty. Jeśli kiedykolwiek zdarzyło Ci się odebrać dziwny telefon z banku, SMS z linkiem do „dopłaty 1,80 zł” albo wiadomość od „amerykańskiego żołnierza zakochanego w Twoim zdjęciu” – ten tekst jest dla Ciebie.
„Mamo, miałem wypadek!” – klasyczne
metody, które wciąż działają
Choć wydaje się, że wszyscy już je znają, wciąż działają:
- Na wnuczka / dziecko / kuzyna – dzwoni ktoś, kto udaje członka rodziny. W tle płacz, szok, presja. „Miałem wypadek. Trzeba zapłacić, żeby mnie nie wsadzili”. Często po chwili „przejmuje” rozmowę rzekomy policjant.
- Na policjanta / bankowca – dzwoni do Ciebie „pracownik banku” albo „funkcjonariusz CBŚP”. Informuje, że Twoje konto jest zagrożone i… prosi o przelanie pieniędzy „na bezpieczne konto”. Tak, serio.
Przykład? 87-letnia pani z Jarosławia straciła 150 tysięcy złotych, bo uwierzyła, że pomaga bratowej po wypadku. Inna seniorka wyrzuciła przez okno 120 tys. zł – bo kazał jej tak „policjant”. Ale nie tylko starsi dają się nabrać – oszuści są bardzo przekonujący.
Phishing – wygląda jak bank, zachowuje się jak bank… ale to oszust
Phishing to jedno z najpopularniejszych oszustw w sieci. Polega na tym, że dostajesz SMS albo e-mail łudząco podobny do tego z banku, InPostu, OLX czy Allegro. Link prowadzi na fałszywą stronę, gdzie – myśląc, że logujesz się do swojego konta – podajesz login i hasło oszustowi.
W 2024 roku CERT Polska zarejestrował ponad 40 tys. takich przypadków – a to tylko zgłoszenia!
Jak wyglądają?
- „Twoja paczka została wstrzymana. Dopłać 1,80 zł.”
- „Podejrzana aktywność na Twoim koncie. Zaloguj się,by potwierdzić.”
- „Masz nieopłaconą fakturę – kliknij tutaj.”
Wyglądają bardzo wiarygodnie – mają logo, poprawny język, czasem nawet prawdziwy numer telefonu (oszuści potrafią go „podrobić”!).
„Zakochałem się w Tobie od pierwszego zdjęcia…” – scam na amerykańskiego żołnierza
Jeśli jesteś na portalach randkowych lub dostajesz prywatne wiadomości na Instagramie czy Facebooku, uważaj. Oszuści często udają amerykańskich żołnierzy, lekarzy z ONZ albo wdowców z dzieckiem.
Budują z Tobą relację – dzień po dniu, czule, troskliwie, z dobrym angielskim lub… polskim (czasem używają translatora). Po kilku tygodniach proszą o pomoc: paczka utknęła na lotnisku, chcą wrócić do kraju, potrzebują kupić bilet lotniczy do Ciebie. A Ty… płacisz.
To się naprawdę dzieje – i to także w Polsce. Jedna z mieszkanek Dolnego Śląska przelała ponad 80 tysięcy złotych takiemu „żołnierzowi”. Wszystko przez zbyt duże zaufanie i… samotność.
Zbyt wiele o sobie w sieci? Możesz zostać celem
To ważne: nie publikuj wszystkiego o sobie w social mediach. Jeśli oszust wie, jak nazywają się Twoje dzieci, gdzie pracujesz, gdzie jeździsz na wakacje i jak wygląda Twój dom – bardzo łatwo jest stworzyć „wiarygodną historię”. Np. ktoś podszywa się pod Twoje dziecko, pisze z innego numeru: „Mamo, zmieniłam telefon. Potrzebuję 500 zł na nowy abonament” – i wysyła Ci selfie Twojej córki, ściągnięte z Instagrama.
W 2025 roku CERT Polska ostrzegał przed podobnymi próbami wyłudzeń, a operatorzy zablokowali ponad 1,5 miliona fałszywych SMS-ów w Polsce.
Jak się nie dać złapać? 7 prostych zasad
1. Nigdy nie przelewaj pieniędzy po telefonie od nieznajomego – rozłącz się, zadzwoń do bliskiej osoby.
2. Nie klikaj podejrzanych linków z SMS‑ów i e‑maili – wejdź na stronę banku „z palca”, z przeglądarki.
3. Zmień ustawienia prywatności w social mediach – ogranicz widoczność postów.
4. Nie podawaj danych kart płatniczych na dziwnych stronach – i nigdy przez telefon.
5. Korzystaj z dwuskładnikowego logowania (kody SMS, aplikacje z kodami / tokenami) – to podstawa.
6. Uważaj na to, co piszesz online – nie ujawniaj, że jesteś np. sama w domu lub że planujesz wyjazd na kilka dni.
7. Uczul seniorów w rodzinie – porozmawiaj z mamą, babcią, teściową – pokaż im, jak wygląda taki scam.
Kilka faktów o scamie na koniec:
• W 2024 roku w Polsce odnotowano ponad 600 tys. cyberataków – głównie phishing.• Najczęściej podszywano się pod: OLX, Allegro, Facebooka, banki i firmy kurierskie.
• W 2025 roku oszuści telefoniczni wyłudzili w Polsce setki tysięcy złotych tylko w pierwszym półroczu – ofiary były w każdym wieku.
Udostępnij ten artykuł bliskim – szczególnie
rodzicom i dziadkom!
Może nie mówi się o tym przy rodzinnym obiedzie, ale warto. Kilka minut rozmowy może uratować czyjeś oszczędności życia.